Çocukları Kendi Yatağına Alıştırma Süreci

Çocukları kendi yatağına alıştırma süreci çoğu ebeveynin zorluk çektiği bir süreçtir. Bilindiği üzere çocukların kendi yatağında uyanması gelişimlerine büyük bir katkı sağlar. Ancak onları kendi odasına ve yatağına alıştırmak zorlu bir süreçtir. Bu dönemi daha kolay atlatabilmek için tabi ki anne ve babaların uygulayabileceği bir kaç önerimiz var ama bundan önce sizi çocukları kendi yatağına alıştırma süreci konusunda bilgilendirmemizde fayda var. Peki, nedir bu konular ?

Çocukların kendi yataklarına alışmaları neden önemlidir ?

Çocukların kendi yataklarına alışması onların kişilik gelişimi için çok önemli bir etkendir. Büyüdükçe tüm çocuklarda bireyselleşme ve ayrışma duyguları farklı anlamlar kazanmaktadır. Bu durum onların kişilik yapılarını şekillendirmektedir. Bu sebepten dolayı çocuklarımız en geç 2-3 yaşlarında, kendi odasında ve yatağında yatmaya başlamalıdır ki, duygusal bağımsızlıklarını kazanmaya başlayabilsinler. Bu ayrışma ve bireyselleşme onların özgüven oluşturmalarında oldukça önemlidir.

Peki bu ayrışma gerektiği gibi sağlanmadığında ne gibi problemler yaşanabilir ? Bu durumda ebeveynler, çocukların yaşı ilerledikçe bağımlı kişilik yapısı dediğimiz durumla karşı karşıya kalabilirler. Bağımlı kişilik yapısı, anne ve babadan kopamama, çift ilişkilerinde problemler yaşama, okula gitmek istememe (okul fobisi), gece görülen sık ağlamalar ve ağlama krizleri, öfke gibi özelliklerin görülebildiği yapıya sahip bireylere denmektedir. Bu aşamaya gelindiğinde, çocuklarda odayı ve yatağı ayırmak her iki taraf için de hem daha zor hem daha yıpratıcı bir hal alacaktır. Bu sebepten dolayı erken yaşlarda çocukları kendi yatağına alıştırmak oldukça önemlidir.

Çocuklar kaç yaşına geldiğinde yatak ve odalar ayrılmalıdır ?

Yatakları ayırmak ve odaları ayırmak iki farklı durumdur. Yatakları ayırdıktan sonra bebeği hemen başka bir odaya almak hem bebeği hem de ebeveyni zorlayabilir. Özellikle emziren anneler için bebeği hemen başka odaya almak durumu daha da zorlaştırır. Hem yatağı hem de odayı kademeli olarak ayırmak iki taraf içinde durumu kolaylaştırır.

Çocuklar için en uygun dönem, 0-1 yaş arasında ayrı yatak (beşik) ve aynı odayı ebeveynleri ile paylaşmalarıdır. Kendi odalarına geçmeleri ise en geç 2-3 yaşında sağlanmalıdır. Bu durum her aile için farklı seyredebilir. Çocuklarından uzaklaşma ve ayrı kalma düşüncesi özellikle yeni anneleri oldukça rahatsız edebilmektedir. Ancak ayrı yatakta yatmak çocuklarımızın gelişimi açısından önem taşımaktadır.

Çocukları kendi yatağına nasıl alıştırabiliriz ?

Bu durumda ilk önce anne ve babanın bunu net şekilde istiyor olması önemlidir. Bazı anneler çocuklarının varlığını hissederek uyumaktan hoşlanır ve yatakları ayırmak istemeyebilirler. Bu noktada ebeveynlerin, yatakları ayırma durumunun çocukların psikolojik gelişimlerini oldukça etkilediğinin farkında olmaları gerekmektedir. Eğer bu durumu değiştirmeye yönelik kesin karar verildi ise, bir diğer önemli nokta ebeveynlerin kendi aralarında tutarlı olmasıdır.

Çocukların yatak ayırma süreçlerinde anne ve baba haricinde bakıcı, anneanne ve babaanne gibi bakım veren diğer aile üyeleri birbirinden farklı ve tutarsız bir yol izlerse, bu girişim başarılı olamayacak ve sonucunda çocuklar için daha yıpratıcı bir hal alamaya sebep olacaktır. Bu nedenle izlenmesi gereken adımlar çocuğa bakım veren herkes tarafından net olmalıdır.

Nasıl bir yol izlenmeli ?

Bu süreçte alınan kararı birden uygulamaya çalışmak başarılı bir sonuç almakta zorluk yaratabilir. Bu nedenle yatak ayırma ve odaları ayırma konusunda çeşitli adımlar izlenebilmektedir. Şimdi gelelim izlenebilecek yollara;

– Çocuğunuzla bu durumu konuşun.

Eğer çocuklarımız anlayabilecek yaşta iseler, onlara ayrı yataklarda yatmanın güzelliklerinden, rahatlığından ve özgürlüğünden bahsedilebilirsiniz. Çocuklarınızı bu konuda ikna ederek yol izlemek aranızdaki güven duygusu açısından faydalı bir yol olacaktır.

– Çocuğunuzun odasına seveceği eşyalardan yerleştirin.

Çocuklarınızın odalarını sevmeleri, odalarının dizaynı ve eşyalar konusunda hoşlarına gidebilecek şekilde düzenlemeler yapılması ve odalarında daha çok vakit geçirmeleri de bu aşamaları kolaylaştıran noktalardandır. Örneğin; sevdiği bir oyuncak veya istediği desende bir çarşaf…

– Uyumaya çalışırken ona eşlik edin.

Odasında yatağına en yakın olan bir sandalyede oturun ve çocuğunuz uyuyana kadar fiziksel temasta bulunun. Önce her gece daha sonra 3 gecede bir fiziksel temas uygulayarak azaltın ve sandalyenizi biraz daha uzaklaştırın. Kademeli olarak uzaklaşmanız çocuğunuzun daha kolay alışmasına yardımcı olacaktır. Çocuğunuzun uykuya geçişinde onunla yatak paylaşmamaya özen gösterin. Uyku zamanı yatakta yavaş yavaş iyi geceler, kısa bir sırt okşaması ve iyi geceler öpücüğüne kadar fiziksel teması azaltabilirsiniz.

– Masal veya uyku şarkısı okuyun.

Çocuklar uyuyana kadar onlara masal okumak, uykuya dalma şarkıları söylemek etkili bir yöntemdir. Çocuk gece huzursuzlandığında, ağlamaya başladığında onu tekrar ebeveyn yatak odasına almak tutarsızlık yaratabileceği için önerilmemektedir. Bunun yerine onu sakinleştirecek başka bir etkinlik ile dikkatin çekilmesi, tekrar kendi yatağına alışabilmesi için masal okuma, hikaye anlatma gibi öneriler uygulanabilir.

– Uykuya zamanı gelmeden önce zaman geçirin.

Çocuğunuzun uyku zamanı gelmeden önce odasında bolca oyun oynamak, zaman geçirmek, odasında eğlenmesini sağlamak onun odasını sevmesini ve daha kolay alışmasını sağlar. Aynı zamanda sizinle geçirdiği zaman içinde de size karşı duyduğu güveni tazeler.

– Neden ayrı yatmak istemediğiyle ilgili konuşun.

Çocuklarımızın neden ayrı yatmak istemediklerini anlamaya çalışmak da bu noktada ebeveynlere yardımcı olabilmektedir. Korkuları veya kaygılarını anlamaya çalışmak, bunları mantıklı şekillerle açıklamak veya eğer küçük yaşlarında yaşadığı travmatik bir durum varsa bunu önceden anlamak fayda sağlayacaktır.

– Uzmana başvurun.

Bazı çocuklar için yatak/oda ayırma süreci daha zorlayıcı olabiliyor. Çocuğunuzun yaşına bağlı olarak bu değişimi anlamlandırması daha farklı olabilir. Unutmak gerekir ki, bu süreçte kademeli ayırmak ve sabırlı olmak çok önemli.

Çocuklarımızın yaşları ilerledikçe, kendi yataklarına alışmaları daha da zorlaşmaktadır. Bu durumun uzun süren bir alışkanlık haline gelmesi, yatak/oda ayırma durumunu farklı şekillerde olumsuz algılamalarına sebep olabilmektedir. Yukarıda da belirtildiği gibi mümkün olan en erken yaşta yatak/oda ayırmak için uygulamaya geçilmesi önerilmektedir.

Bu dönemde yaşanan problemler siz ebeveynlere ve çocuklarınıza zarar verecek boyutta yıpratıcı ve duygusal anlamda zorlayıcı bir duruma eriştiyse, uzman bir ruh sağlığı doktoruna danışarak gerekli yardımı alabilirsiniz.